De korte film 'Enkeltje Parijs'

Met onder andere steun van het 113 Fonds Zelfmoordpreventie werd de korte film Enkeltje Parijs ontwikkeld: over vriendschap, moed en het leren houden van jezelf. We spreken initiatiefnemer en jongerenwerker Robert Pruis over het ontstaan van de film, de impact op klaslokalen en waarom jongeren volgens hem “bijna niet anders kunnen dan delen” na het zien van de film.

De urgentie van Enkeltje Parijs

Het idee om een film te maken over mentale gezondheid onder jongeren speelde al langer in het hoofd van Robert. Toch bleef het jarenlang enkel bij een idee. Totdat er in zijn eigen omgeving een jonge vrouw “door zelfdoding uit het leven werd gerukt”, vertelt hij. Het gebeurde op een school waar hij zelf werkzaam is. Wat hem vooral raakte, waren de reacties van leerlingen daarna. “Dat maakte zó ontzettend veel indruk,” zegt hij. “Ik dacht echt: moet dít er dan gebeuren voordat jongeren pas gaan praten over hun mentale issues?”

Die gebeurtenis werd een kantelpunt. Het idee voor de film kreeg ineens een andere lading. “Toen zei ik: deze film moet er nú komen.”

Die film werd Enkeltje Parijs, waarin de thema’s eenzaamheid en het hebben van suïcidale gedachten een rol spelen. Gemaakt met én voor jongeren. Jongeren speelden niet alleen een rol in de film, maar hielpen ook mee om het verhaal zo dicht mogelijk bij hun eigen belevingswereld te brengen. Gedurende meerdere weken mocht de cast experimenteren, improviseren en eigen ervaringen en gevoelens verwerken in de scènes.

Eenzaamheid en uitzichtloosheid

In de film verdwijnt hoofdpersoon Meike tijdens een survivalkamp in de Ardennen. Haar vrienden blijven achter met schuldgevoelens, vragen en hun eigen worstelingen en emoties. Voor het maken van het verhaal is nauw samengewerkt met experts van onder andere 113. “Een van de dingen die 113 heel duidelijk heeft aangegeven, is dat eenzaamheid samen met de gedachte: ik ben anderen tot last, maakt dat iemand suïcidale gedachten krijgt.” Juist daarom moest dat thema zichtbaar worden in de film.

Maar Enkeltje Parijs gaat niet alleen over eenzaamheid. De verhalen die Robert dagelijks hoort als jongerenwerker zitten ook verweven in het verhaal. “Deze generatie wordt enorm getypeerd door crisissen,” zegt hij. “Neem de coronacrisis, economische crisis, klimaatcrisis, energiecrisis en de vluchtelingencrisis.” Waar hij vroeger zelf nog het gevoel had dat de toekomst beter kon worden, ziet hij dat perspectief bij veel jongeren verdwijnen. “Ze weten niet meer wat er over vijf jaar gebeurt.” Volgens Robert laat dat zien hoe zwaar veel jongeren het hebben en die uitzichtloosheid komt ook terug in Enkeltje Parijs.

Begonnen bij een kampvuur

Een van de meest indringende scènes uit de film speelt zich af rond een kampvuur. Jongeren praten daar openlijk over gedachten die normaal verborgen blijven.

“Wat als Meike er niet meer wil zijn?”

“Ik heb dat ook wel eens gehad.”

“Waarom ben ik nog hier?”

Voor Robert is die scène extra bijzonder, omdat daar alles begon. “Het eerste draaimoment was deze scène bij dat kampvuur,” vertelt hij. De jongeren improviseerden terwijl de camera draaide, dit zorgde ervoor dat hun eigen gedachten en gevoelens naar boven kwamen.

De opnames werden daardoor intens. “Normaal houd je als jongerenwerker werk en privé goed gescheiden,” zegt hij. “Maar het was soms zó intens met elkaar.” Op een gegeven moment zei hij daarom tegen de jongeren: “Als je vannacht wakker wordt met paniek, bel me dan gewoon.”

Delen van gevoelens en gedachten

Dat de film iets losmaakt bij jongeren merkt Robert telkens opnieuw wanneer Enkeltje Parijs in klaslokalen wordt vertoond. “Ik denk dat het verhaal met de verschillende thema’s ervoor zorgt dat jongeren zichzelf herkennen,” vertelt hij. Volgens hem gebeurt er iets bijzonders zodra de film begint. “Je kan bijna niet anders dan ook vertellen waar je zelf mee zit.”

Hij denkt terug aan een vertoning in een tweede klas. Iedereen keek aandachtig naar de film, behalve één meisje achterin het lokaal dat zat te kleuren. Robert dacht eerst dat het haar misschien niet echt raakte. Toen hij na afloop vroeg wie iets wilde zeggen, bleef het stil. “Je voelde de spanning van de film nog hangen.” Maar juist het meisje achterin begon uiteindelijk te praten. “Ze zei: ‘Ik herken zó de eenzaamheid.’”

Voor Robert liet dat moment precies zien wat de film kan doen. “Dat is wat de film losmaakt. Dat je niet anders kan dan delen.” En juist dat delen van gevoelens en ervaringen is volgens hem het belangrijkste.

Van een enkeltje eenzaamheid naar een retourtje vriendschap

Bij de film hoort inmiddels ook een lespakket voor scholen. Gemeenten, maatschappelijke organisaties en experts sloegen daarvoor de handen ineen. Het doel: gesprekken starten in klaslokalen en jongeren handvatten geven om over mentale gezondheid te praten.

Patrick Lodiers, voorzitter van het 113 Fonds Zelfmoordpreventie, omschrijft de film als “een filmische beleving van een enkeltje eenzaamheid naar een retourtje vriendschap.” Dat is ook precies wat Robert en de makers hopen te bereiken. Niet dat problemen ineens verdwijnen. Niet dat alle antwoorden er meteen zijn. Maar wel dat jongeren merken dat ze niet alleen zijn met wat ze voelen. Dat er gepraat mag worden en dat juist daarin iets kan beginnen te veranderen.

Inspireert dit jou om in actie te komen voor het 113 Fonds ?

Projecten zoals deze hebben financiering nodig. Het 113 Fonds ondersteunt initiatieven vanuit de samenleving om de impact op suïcidepreventie in Nederland te vergroten. Want ‘een land waarin niemand radeloos sterft door zelfdoding’ kunnen we alleen samen bereiken. Wil je zelf een actie opzetten om geld in te zamelen voor het 113 Fonds of een bestaande actie ondersteunen? Dit kan eenvoudig via ons actieplatform.

Maak een actie aan

Wil je liever een donatie doen? Ook dit is mogelijk via deze site. Alvast bedankt!

Doneer